Versie voor mensen met een leesbeperking
ga terug naar de homepagina ga terug naar de vorige pagina druk deze pagina af
BESTUUR
DIENSTEN
LEVEN & WELZIJN
JEUGD
SPORT
CULTUUR & TOERISME
ONDERWIJS
WONEN & MILIEU
WERKEN & ONDERNEMEN
VEILIGHEID & VERKEER
  Duffel.be
 Contact
 E-loket
Zoek
Nieuws . Kalender . Stratenplan . Verenigingen . Handelsgids . Infogids . Sitemap
 
Nieuws  
  > bezoek het huidige nieuwsoverzicht <
  > bezoek het nieuwsarchief <

14 september: Open Monumentendag


Dit culturele evenement is dit jaar aan zijn 26ste editie toe. Leidraad is ‘Erfgoed vroeger, nu en in de toekomst’. Dit open thema laat vele invullingen toe. In Duffel kiezen wij er uitdrukkelijk voor om de Open Monumentendag 2014 te linken aan de 100-jarige herdenking van de Eerste Wereldoorlog. Op 14 september stellen we in Duffel twee sites en drie gebouwen open.


Fort van Duffel, foto: vzw Kempens Landschap








 

HET DUFFELSE SPOORWEGFORT
Mechelsebaan 249
2570 Duffel
10 tot 18 u.

Een stukje historiek …
Het Duffelse fort is gebouwd in het laatste kwart van de 19de eeuw als verdedigingsbasis voor de spoorverbinding Antwerpen - Brussel. Het militaire bouwwerk maakte deel uit van de buitenste fortengordel rond de toenmalige vestingstad Antwerpen.
Bij de Duitse inval in 1914 werd het fort zwaar onder vuur genomen. Grote betonnen brokstukken in de ringgracht en de gapende wonden in de kazematten zijn stille getuigen van dit wapenfeit.
Toen de vzw Kempens Landschap in 2009 het fort aankocht, kwam het na meer dan 40 jaar leegstand in goede handen. Samen met de gemeente Duffel, de provincie Antwerpen en andere partners ging de organisatie op zoek naar een nieuwe toekomst voor de fortsite. Het monument en zijn omgeving zijn nu een toonbeeld van hoe natuur, erfgoed en zachte recreatie perfect kunnen samengaan.

Aanbod op Open Monumentendag
Monumentenliefhebbers ontdekken hier een staaltje van 19de-eeuwse militaire architectuur. Het complex is opgetrokken in een unieke gemengde bouw van betonnen gewelven en bakstenen muren. Over de bouwgeschiedenis, de functie en de lotgevallen van het fort verneem je meer op de spiksplinternieuwe belevingstentoonstelling die op de site is ingericht.
Op 14 september zijn er bovendien gratis gidsbeurten van 10 tot 17 u. Om die vlot te laten verlopen, bezoeken we een beperkt parcours.

CAMPUS PSYCHIATRISCH ZIEKENHUIS
Stationsstraat 22c
2570 Duffel
10 tot 18 u.

Een stukje historiek …
Bij de Duitse doortocht door Duffel in het vroege najaar van 1914, kwam het dorp zwaar gehavend uit de strijd. Meer dan 400 huizen waren totaal vernield. Dat was ook het lot van het Sint-Norbertushuis. Dat was toen nog ondergebracht in het kloostergebouw. De zusters verzorgden er zo’n 500 geesteszieke vrouwen. De Duffelaars noemden het complex in die tijd doorgaans: ‘het gesticht’.
De zusters en hun patiënten ontsnapten op de valreep aan de regen van bommen en granaten die begin oktober 1914 over Duffel neerviel. Ze vluchtten naar veiliger oorden. Hun ballingschap zou negen jaar duren.
Na de Eerste Wereldoorlog lag het voortbestaan van het psychiatrische instelling onder vuur, maar de ondernemende zusters konden de werking voortzetten dankzij de aankoop van diverse domeinen in het dorp. Daaruit groeide de huidige ziekenhuiscampus. Het psychiatrisch centrum functioneerde lange tijd als gesloten gemeenschap. Om geesteszieken te beschermen, zonderde de inrichting ze volledig af van de buitenwereld.
Van dat denkpatroon is intussen gelukkig afgestapt. Een modern psychiatrisch ziekenhuis is nu een deel van de maatschappij en sluit zo nauw mogelijk bij het ‘gewone leven’, zonder zijn genezende functie te verliezen. Die verbondenheid vertaalt zich in de open architectuur en infrastructuur van de campustuin.

Activiteitenaanbod Open Monumentendag

Een wandeling door de psychiatrie
Op Open Monumentendag ontdek je hoe ‘de Groote Oorlog’ zijn stempel heeft gedrukt op de verdere ontwikkeling van de Duffelse psychiatrie. Om dat hele verhaal te kennen kan je op stap met één van onze gidsen. De rondleidingen duren ca. 1 uur.
Startpunt is de inkomhal van Congrescentrum De Kleiput, gebouw 18, ingang via receptie, Stationsstraat 22c. Vertrekuren: 11 u., 13 u., 14 u., 15 u., 16 u. en 17 u.

Getuigenis: de Duffelse kloostergemeenschap op de vlucht
Zuster Fin Michielsen van het Convent van Betlehem brengt beklijvende getuigenissen uit de kloosterkronieken over de vlucht uit Duffel van de 80 zusters en 500 geesteszieken op 2 oktober 1914. Ze ontsnapten zo op het nippertje aan de bombardementen op het dorpscentrum. Daags nadien lag het klooster bijna volledig in puin.
Plaats: zaal Tichelrij
Timing: 11.30 u., 14.30 u. en 16 u. (duur per sessie ca. 20 minuten)

Filmvoorstelling: beelden van Duffel in oorlog
Tijdens deze voorstelling krijg je beelden van het gehavende Duffel in 1914. Het Netedorp lag frontaal in de vuurlinie bij de doortocht van de Duitsers naar Antwerpen. De gevolgen waren desastreus. Duffel leek wel een ‘Ieper aan de Nete’…
Plaats: zaal Tichelrij
Timing: doorlopend van 10 tot 18 u.

Tentoonstelling Kunst en conflict
Kunstenaars van de Hondiuskring, de Pelicaen en de Duffelse Kruidentuin 't Zijp stellen werk tentoon in Congrescentrum De Kleiput. Rode draad is 'Oorlog en conflict'.
Plaats: loungezaal Het Geleeg
Timing: doorlopend van 10 tot 18 u.

KASTEEL GEVERS
Rooienberg 21b
2570 Duffel
10 tot 18 u.

Dit fraaie buitenverblijf werd ca. 1850 gebouwd. Architect was J.P. Cluysenaar. De Antwerpse industriëlenfamilie Gevers werd er in 1865 van. Het kasteeldomein bleef 60 jaar lang in hun bezit.
De vernietigende Eerste Wereldoorlog spaarde ook het kasteel van Gevers niet. Het beschadigde gebouw kreeg een grondige restauratiebeurt. In 1924 was het eigendom van de Duffelse kloostergemeenschap. Die richtte het kasteel in als ziekenverblijf voor psychiatrische patiënten en bouwde er in 1932 een extra zijvleugel aan. Kort voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog eisten verschillende legereenheden het kasteelcomplex op. Van 1946 tot 1999 was hier het Sint-Norbertusinstituut voor Verpleegkunde ondergebracht. Nu is het grootste gedeelte van het gebouw museumruimte. Het Gasthuis huisvest een themacollectie rond verpleegkunde en een heemkundig museum. Op de tweede verdieping loopt een extra tentoonstelling over Duffel tijdens de Eerste Wereldoorlog.

De Open Monumentendag 2014 is een organisatie van het Duffelse gemeentebestuur, i.s.m. Psychiatrisch Ziekenhuis Duffel, Convent van Betlehem, Kempens Landschap en het lokaal comité Open Monumentendag Duffel 2014.

Meer info
gemeentelijke dienst archief en museum
015 30 72 13
ria.moens@duffel.be

De intergemeentelijke brochure ‘Monumentaal najaar herfst-winter 2014’  is verkrijgbaar in o.m. de bib, het gemeentehuis, het museum en De Kunstfabriek en kan je ook hieronder downloaden. 


Intergemeentelijke brochure Open Monumentendag

Datum van het bericht: 18.08.2014
wapenschild van de gemeente Duffel © Duffel - LCP nv  Disclaimer | Gemeentebestuur Duffel | Gemeentestraat 21 2570 Duffel | T: 015 31 12 02 | F: 015 31 54 01 | info@duffel.be